નોંધ લેવી જોઈએ..

 

આવતાં-જાતાં  બધાંની  નોંધ  લેવી  જોઈએ,
દેહના આ   દબદબાની  નોંધ   લેવી  જોઈએ.

આજ કડવી ઝેર છે, એ  વાત  જુદી  છે છતાં,
કાલની  મીઠી  મજાની  નોંધ   લેવી  જોઈએ.

ઊંઘનું   ઓસડ    બનીને  રાતને  પંપાળતી,
વ્હાલભીંની   વારતાની  નોંધ   લેવી  જોઈએ.

પ્રાણ   પૂરે  છે    અહીં   એકાદ પગલું કોઈનું,
જીવતી  કોઈની  જગાની નોંધ  લેવી  જોઈએ.

બાદબાકી એક   વ્યક્તિની  થતાં  શું થાય છે?
સાવ સુની આ  સભાની નોંધ   લેવી  જોઈએ.

આવતીકાલે  પછી  ઘેઘુર    જંગલ થઈ  જશે,
ઊગતી એ  આપદાની   નોંધ   લેવી  જોઈએ.

આખર  તો  આપણે  આધાર   સાચો એ જ છે,
શ્વાસ જેવા આ સખાની   નોંધ   લેવી  જોઈએ.

-નીતિન વડગામા

“સાંજ ઢળતી જાય છે.”-

બાગને રસ્તે એ   વળતી જાય છે,
આ હવા   ફૂલોને મળતી  જાય છે.

સૂર્યને    માટે  રઝળતી  જાય છે,
રાત   ઝાકળમાં પલળતી જાય છે.

સત્ય  તો  લાક્ષાગૃહે   જીવી  ગયું,
પણ હવેલી છળની બળતી જાય છે.

પાનખર વીંઝાય  છે પર્ણો  ઉપર,
વૃક્ષોની તબિયાત કથળતી જાય છે.

આંસુનો  દરિયો હશે   નજીદીકમાં,
શ્વાસમાં    ખારાશ ભળતી જાયછે.

કેટલાંયે  ખ્વાબ  પાંપણમાં  ભરી,
યાદનો લ્યો,સાંજ ઢળતી જાય છે.

-દિવ્યા રાજેશ મોદી

“કુમાર” અંક-માર્ચ-૨૦૧૦ “દાદીમા” લખુકથા

ગુજરાતી ભાષાના અગ્રગણી સાહિત્ય અંક”કુમાર”માં આ મારી ત્રીજી લઘુકથા પ્રકાશિત થઈ તેનો મને આનંદ અને ગૌરવ છે.
મને વધુને વધું આવી લખુકથા લખવાની પ્રેરણા અને ઉત્સાહ માટે..”કુમાર” તેમજ તંત્રી શ્રી ધીરુભાઈનો ઘણોજ આભારી છું.

અતૃપ્ત સરિતા..

                                            
                                                     ‘અલ્પા,ક્યાં સુધી આ  કૌટુંબિક  બંધંનમાં પુરાયેલી રહીશ? તે તારું જીવન નિચોંવી નાંખ્યું .  તને શું મળ્યું?’  ‘પીન્કી, તારી લાગણી હું સમજી શકું છું, તું જ કહે, ૬૦ વરસની  ઉંમરે હવે હું કયાં જાવ? આ ઉંમરે મારી સાથે..’ પીન્કી વચ્ચેજ બોલી ઉંઠી: ‘તને તારા રૂપની કદર નથી, તું  તારી ઉંમર કોઈને ના કહે તો સૌ તને ચાલીસ થી વધારે ના કહે  તેની હું તને ખાત્રી આપું છું.’  ‘જા હવે, મારા ખોટા વખાણ કરવીની તને ટેવ પડી ગઈ છે’.. ‘બસને યાર! અ રે !  તુ કહેતો  છોકરાની લાઈન લગાડી દઉં!’

                                                      પીન્કી અને અલ્પા બન્ને સાથેજ એક પડોશમાં રહી ઉછરેલા છે . નાનપણથી બન્ને સાથે રમેલા,ભણેલા  અને  બન્ને એક બીજા સ્વભાવને અનુરૂપ હતાં. બન્નેના  જીવનના રસ્તા જુદા, જુદા હતાં, અલ્પાએ વીસ વરસે લગ્ન કરી પોતાનું  સંસારિક જીવન શરૂ કર્યું , અલ્પાએ  કૌટુંબિક જવાબદારીનો ટોપલો માથે રાખી સતત ચાલતી રહી, ચાલતી રહી  કદી પોતાના વિશે કશોજ વિચાર કર્યા વગર  ત્રણ, ત્રણ ભાઈઓની જવાદારીનું બંધંન હસ્તે મોં સ્વિકારી  સંસારના અનેક વિંટંબણા વચ્ચે માર્ગ કાઢી આગળને આગળ કોઈ પણ જાતનો વિશ્રાંમ વગર ધપતી રહી જ્યાં સુધી એનું ધ્યેય સિદ્ધ ના થયુ! અનુ એન્જીનિયર,આકાશ ચાર્ટર એકાઉન્ટન્ટ, અને અવિનાશ ડૉકટર. આજે ત્રણે ભાઈઓ અમેરિકામાં સુખી છે,પરણિત છે, છોકરા છૈયા સાથે આરામની જિંદગી જીવી રહ્યં છે.અલ્પા એક શિક્ષિકા તરીકે ત્રીસ વરસ સર્વિસ  કર્યા બાદ નિવૃત થઈ. ત્રણે ભાઈઓને  અલ્પા માટે અતૂટ પ્રેમ હતો એમાં કોઈ શંકાને સ્થાન નહતું. અલ્પાને  નિવૃત થયાબાદ અમેરિકા બોલાવી લીધી.
 

                                                       “મોટીબેન, અમારે માટે તો તું અમારી..મા  અને બાપ છે.  અમો તો બહુંજ નાના હતાં અને નાની ઉંમરે મા-બાપ બન્નેને ખોયા! અને ઘરની સંપૂર્ણ જવાબદારી હસ્તા મોં એ સ્વિકારી તે જે અનેક  મુશ્કેલીનો સામનો કરી આ કૌટુંબિક  જવાબદારીની જહેમત ઉઠાવી  અમોને મોટા કર્યા, ભણાવ્યાં,પરણાવ્યા અને  તારી બચાવેલી મુડીમાંથી   અવિનાશને અમેરિકા મોકલ્યો અને જેને લઈને અમો સૌ અહીં આવી શક્યાં.’  ‘અનુ, મેં મા-બાપને આપેલું વચન પુરું કર્યું છે એમાં મેં કોઈ મોટી ધાડ નથી મારી. એ મારી ફરજ હતી.  ‘ ‘ બેના એ ફ..રજ ની  રજ   અમારા શિર પર છે એનું ઋણ અમે કદી ઉતારી શકીશું નહી! બસ બેના હવે તું   અમારા ત્રણેભાઈઓ સાથે, ગમે તે ભાઈ સાથે રહે અને બાકી જિંદગી આરામથી જીવ!’

                                                       ‘સમય બદલાય છે!.સંજોગ બદલાય છે! માનવી સતત બદલાઈ છે! અલ્પા ! નવું નવું નવ દિવસ. તને એમ કે મની કશી ખબર નથી. ભાભીઓ સાથે  તારા ભાઈઓ પણ હવે તો બદલાઈ ગયાં છે.  એમનાં નાના બાળકો હતાં ત્યારે બેબી-સીટર તરીકે તારો ઉપયોગ કર્યો!  તું ત્રણે ભાઈના  પાંચ છોકરાનું બેબી સીટીંગ કરતી હતી ત્યારે તને મન-ગમતી વસ્તું લાવી આપતાં અને તને બધી ભાભીઓ હાથમાં ને હાથમાં રાખતાં. હવે છોકરાં મોટા થયાં સ્કૂલે જતાં થયાં ને હવે તારી કયાં જરૂર છે ? ’   ‘ ‘પીન્કી, તારો અને મારો સ્વભાવ  જુદો છે, હવે આ ઉંમરે ખોટું લગાડીને ક્યાં જવાનું. ભાભી બિચારી જોબ પરથી આવી હોય, થાકી હોય તો કોઈવાર બે શબ્દો બોલી કાઢે એમાં ખોટું નહી લગાડવાનું.’    ‘  હા, હા આવી રીતેજ તારું જીવન પુરું થવાનું છે . આ તારી ત્યાગની ભાવના અને શાંત સ્વભાવને લીધે તું ભાભીઓના મેણા-ટોણા વચ્ચે ટકી શકે છે. ‘ પિન્કી  ,ચાલ હું ફોન મુકું છું, રસોઈ કરવાનો સમય થઈ ગયો છે.’
 

                                                         પિન્કી સાથે અવાર-નવાર આવા સુખ-દુ:ખની વાતો થતી.  પિન્કી અને તેણીના હસબન્ડ  બન્ને અલ્પાના શહેરમાં પણ ત્રીસ માઈલ દૂર રહેતાં હતાં. એમને કોઈ બાળક નહોતું. બન્ને નિવૃતી થઈ શેષ જિંદગી હરવા-ફરવા અને ભારતની અવાર-નવાર  મુલાકત લઈ પસાર કરતા હતાં. પિન્કીનીજ ઓળખાણથી  કેલીફૉનિયાના એક વિધૂર હિરેનભાઈના સંપર્કમાં અલ્પા આવી હતી. અવાર-નવાર ફોન પર સારી એવી વાતો અને નવરાશના સમયમાં ચેટ પર કલાકો સુધી ચેટીંગ કરતાં હતાં. ‘ અલ્પા, તને હિરેનભાઈ કેમ લાગ્યા? તને ગમે છે?  નિવૃત છે, પૈસો છે, પોતાના ઘરના ઘર છે, છોકરાઓ  પોત-પોતાની રીતે સેટ થઈ જુદા રહે છે.’   ‘ પિન્કી , યાર મને બીક લાગે છે!  જિંદગીમાં મેં કદી કોઈની સાથે..’  ‘ એજ ને  કોઈની સાથે  પ્રેમની ચેસ્ટા નથી કરી!  કાંઈ વાંધે નહી..હું તને હેલ્પ કરીશ..જો એ તને ગમતાં હોય તો!..It’s  ok!..પણ..’ અલ્પા હું તારું એની સાથે સેટ કરાવું છું..
                                                        હિરેન અને અલ્પાની વચ્ચેની કડી હતી પિન્કી. જો મેં તારે લૉસ-એન્જલસ જવા માટે  પ્લેનની ટિકિટ આવતાં વીકની લઈ લીધી છે અને તું હવે રૂબરૂ  હળી-મળી લગ્નની ડેઈટ નક્કી કરીને જ આવજે.’  ‘ ‘યાર મને..’ .  ‘શું મને મને કરે છે..’ જીવનમાં એક આવો સારો મોકો મળ્યો છે. ‘સ્ત્રી-પુરૂષનું એક મિલન, એક આલિંગન અને ત્યાં સર્જાતી સ્વર્ગની પળો..આહા!.’  ‘ પિન્કી, મારા કરતાં તું વધારે રોમેન્ટીક બની ગઈ છે!..’એ મારો અનુભવ છે અને તારો નવો અનુ…ભવ…ઑકે! માય મોમ!!..અત્યારે તે મારી  મમ્મીની જગ્યા લઈ લધી છે ને?પિન્કી..તું મારી બેનપણીજ નહી..બેન કહું કે મારી મોઁમ..કહેતા કહેતાં અલ્પાના આંખમાં આંસુ આવી ગયાં
 

                                                                                          પિન્કી એરપોર્ટ પર અલ્પાને ડ્રોપ કરી..”WISH YOU BEST OF LUCK’ ‘  ‘Thank you.’  અલ્પા સિક્યોરિટીમાંથી ચેક કરી  પોતાના ગેઈટ પર ગઈ. પ્લેન ઉપડવાને હજું એકાદ કલાકની વાર હતી. જિંદગીમાં કદી ના માણેલું, ના અનુભવેલું  સ્વપ્ન ક્યારે સાકાર થશે એજ થનગનાટ! ‘ હજું બોર્ડીંગ માટે એનાઉન્સ નથી કરતાં? શું પ્લેન   લેઈટ તો નથી ને?  એક બે વખત ઈન્કવાયરીમાં જઈ અલ્પા પુછી લીધું. ‘હવે બોર્ડીગ થવાને પાંચજ મિનિટ બાકી છે!’ હાથમાં હેન્ડકેરી બેગ લઈ લાઈનમાં ઉભી રહેવા ચાલવા લાગી.  સેલફોનની રીંગ વાગી!
‘હલ્લો, અલ્પા તું પ્લેનમાં છો ? ના..બસ હવે બોર્ડીગ શરૂ  થાય છે..’ અલ્પા, એક ખરાબ સમાચાર છે..મને માફ કરજે..’ ‘મે જ તને’ …શું શું જલ્દી કહે..શું  બન્યું? ‘મને થોડીવાર પહેલાંજ  લૉસ-એન્જલસથી અમારા સગા લત્તાભાભીનો ફોન આવ્યો  અને કહ્યું: “હિરેન..ને તો ઘણાં બૈરા સાથે લફરા છે.  કેરેકટર જરીએ સારું નથી.  સ્ત્રીને એક રમવાનું રમકડું સમજે છે..રમી ને ફેંકી દે છે અને પૈસાને જોરે બીજું રમકડું  ખરીદે છે.  બિચારા..અલ્પાબેન ખોટા ખોટા એમાં ફસાઈ જશે! વાત પુરી થાય તે પહેલાંજ અલ્પા બાજુંની ચેર પર  પર્સ પછાડી વિલા મોં એ બેસી ગઈ…એના નામનું બે-ત્રણ વખત એનાઉન્સ થયું. અલ્પાને કશું સંભળાયું નહી…પ્લેન તો સમયસર ઉપડી ગયું..  અલ્પા રહી ગઈ!!
વિનંતી:  વાર્તા વાંચ્યા બાદ આપ આપનો અમૂલ્ય પ્રતિભાવ અને વિચારો જરૂર આપશો.

“પુરુષ..”

‘પુરુષને ગુલામ બનાવવાની સ્ત્રીની એકજ ટેકનિક છે. પોપટને પાંજરામાં નહીં પૂરવાનો. એને છૂટો મૂકી દેવાનો – ફક્ત એની પાંખો કાપી નાખવાની, એને ફરવાની સંપૂર્ણ આઝાદી આપી દેવાની. પછી તો દુનિયાથી ડરીને, સલામતી ખાતર પોપટ પોતે જ દોડતો આવીને પાંજરામાં ઘૂસી જશે. અને પાંજરું બંધ થશે ત્યારે જ એ સલામતી ફીલ કરશે! પોપટ એના પાંજરાને પ્યાર કરવા માંડશે!  ‘-ચંન્દ્રકાંત બક્ષી

સૌજન્ય: મનીષા શાહ(F/B)

કોઈ પાછા જતાં નથી!

જાવું જાવું  તો ઘણાં કહે છે,    કોઈ   પાછા જતાં નથી,
અમેરિકા   દેશ  છે  એવો,       કોઈ પાછા જતાં નથી.

રહેવું  છે વટથી, છટાંથી,     રોટલો-ઓટલો બન્ને મળે,
કહે રોજ ‘આ દેશ નકામો”,    તોય  પાછા જતાં  નથી.

અન્ન ખાય છે આ દેશનું,   એજ   થાળીમાં  છેદ એ કરે,
કેવો  કરે  છે  અન્યાય?       તોય  પાછા  જતાં   નથી.

અહીં આવવા એટલાંજ આતુર! કે ઘુસે છે ગેર-કાયદે,
કમાણી દેશમાં મોકલે  એ,   તોય  પાછા જતાં  નથી.

કમાણી કરી ઘર બનાવે,   છોકરા-છૈયા ખુબ   ભણાવે,
સમૃદ્ધ બને,પણ મોં એનું કડવું,તોય  પાછા જતાં  નથી.
વિશ્વભરની  વસ્તી  અહીં   આવી   સુખેથી  વસી છે,
આ  દેશને  દાગ લગાડે છે, તોય  પાછા જતાં  નથી.

‘દીપ”ને દાઝ છે આ દેશની,શાન પણ રાખે વતનની,
ઋણાનું  બંધન તો  સમજો!  તોય  પાછા જતાં  નથી.

  

( અમેરિકા દેશ એવો છે જ્યાં વિશ્વભરના લોકો અહીં આવી વસ્યાં છે.સ્થાયી થયા છે. સમૃદ્ધ બન્યા છે. આ દેશ જ ” Immigrant: ” થયેલા લોકોથી બનેલો છે એમ કહી શકાય. ‘લોકશાહી” દેશ છે. ઘણી સ્વતંત્રતા છે. લોકો સુખી છે. ઘણાં ક્ષેત્રે સારી એવી પ્રગતી કરી વિશ્વમાં મોખરે છે..કોઈ પણ દેશમાં જાવ, ત્યાં બધે સંપૂર્ણ સ્વર્ગ હોતું નથી! એ વાત સૌએ  સ્વિકારવી પડશે. સારું-નરસું બધેજ હોય છે. આપણે શું શિખવું છે? આપણે શું સ્વિકારવું છે. એ વ્યક્તિગત પર આધારિત છે. આપણાં માં એક કહેવત છે ” જેવી દ્ર્ષ્ટી એવી સૃષ્ટી!”. આ દેશમાં આવી દુનિયાભરના માણસો સુખી થયાં છે. અહી પ્રમાણિકતા છે, શિસ્ત છે, courtesy છે, વ્યક્તિ એક-બીજને માન આપે છે. સ્ત્રી વર્ગ માટે બહોળો વિકાશ ને માન છે અને પુરેપુરી સ્વતંત્રતા છે જે ઘણાં દેશમાં નથી! છતાં ઘણાં લોકો આ દેશમાં  રહીં, અહીંના પુરેપુરા ફાયદા ઉઠાવે,અહીં કદી પણ કોઈ પણ જાતના ટેક્સ પણ ના ભર્યો હોય અને  છતાં સોસિયલ સિક્યોરિટીની મફત આવક  એમને મલતી હોય ,  એ આવક માંથી પોતાના દેશમાં પોતાનાજ કુટુંબને આર્થિક મદદ કરતા હોય છતાં..ખોટી, ખોટી ટીકા કરતાં હોય..”દેશમાં પાછા જતાં રહીશું” આ દેહમાં શું દાંટ્યુ છે? ‘નકામો છે’ એમ વર્ષોથી કહેતા હોય છતાં પણ જાય તો નહીજ! ત્યારે દીલ ઉકળી જાય કે”જે થાલીમાં ખાવ છો એજ થાલીમાં છેદ!)

આ કવિતા-મારા વિચારો વાંચ્યા બાદ આપ આપનો પ્રતિભાવ, વિચારો જરૂર આપશોજી.

 

વતન હતું..

 

જેને  કહી  રહ્યા  છો  ગગન એ    ચમન  હતું,
અમ  બુલબુલોનું  એ કદી  પ્યારું   વતન હતું.

ને   તારલાઓ   જેમને   કહેતા     રહ્યા  તમે,
એકેક  અમ ચમનનું  ભલા એ    સુમન   હતું.

આદિ   ને   અંત   એક   હતાં  જિંદગી    મહીં,
ના કો’ ધરા હતી અને ના કો’     ગગન  હતું.

ના  કોઈ   યુગ હતો ન વળી  કોઈ   ક્ષણ હતી,
જ્યાં ખુદ સમય તણું ન કો’  આવાગામન હતું.

સાકી સામે જ, જામ અમે, મય-સદન  અમે,
કૌસરની   ઘૂંટથી   જ  પડ્યું  તનબદન   હતું.

સૈયદ  ખુદ અમે જ   હતા, બાગમાં     અમે,
કીધું    ધરા    પ્રણાય   તે પહેલું પતન  હતું.

જેને   ધરા   કહે   છે   તસવ્વુફ    ’સમીર’ એ,
માનવ   અનાદિ-કાફલાનું    કૈં   મનન હતું.

-મહેન્દ્ર ‘સમીર’

મોરબીની વાણિયણ…લોકગીત

કૂવા કાંઠે ઠીકરી જેમ ઘસી ઊજળી થાય
મોરબીની વાણિયણ મચ્છુ પાણી જાય

આગળ રે મોરબીની વાણિયણ
પાછળ રે મોરબીના રાજા ઘોડાં પાવા જાય

એ… કહે રે વાણિયાણી તારા બેડલાંના મૂલ
હે તારા બેડલાંના મૂલ

મને જાવા દ્યો જીવાજી ઠાકોર
રહેવા દ્યો ને મોરબીના રાજા
નથી કરવા મૂલ
મારે રે બેડલિયે તારા ઘોડલાં ડૂલ

એ… કહે રે વાણિયાણી તારી ઈંઢોણીના મૂલ
હે તારી ઈંઢોણીના મૂલ

મને જાવા દ્યો જીવાજી ઠાકોર
રહેવા દ્યો ને મોરબીના રાજા
નથી કરવા મૂલ
મારી રે ઈંઢોણીમાં તારા હાથીડાં ડૂલ

એ… કહે રે વાણિયાણી તારા અંબોડાના મૂલ
હે તારા અંબોડાના મૂલ

મને જાવા દ્યો જીવાજી ઠાકોર
રહેવા દ્યો ને મોરબીના રાજા
નથી કરવા મૂલ
મારા રે અંબોડે તારા રાજ થાય ડૂલ

એ… કહે રે વાણિયાણી તારા પાનિયુંના મૂલ
હે તારી પાનિયુંના મૂલ

મને જાવા દ્યો જીવાજી ઠાકોર
રહેવા દ્યો ને મોરબીના રાજા
નથી કરવા મૂલ
મારી રે પાનિયુંમાં તારું માથું થાય ડૂલ

કૂવા કાંઠે ઠીકરી જેમ ઘસી ઊજળી થાય
મોરબીની વાણિયણ મચ્છુ પાણી જાય

નથી

સ્હેજ પણ આઘો નથી   પણ તું મને જડતો નથી
ક્યાંક  મારામાં  છુપાયો   પણ કદી નડતો નથી

શ્વાસમાં આરત,અધર પર નામ છાતીમાં સ્મરણ
તું   જ આ સઘળું, ભલે આકાર સાંપડતો   નથી

નામ    તારું   ચુસ્ત, મારા  નામથી  જોડાયું છે
આપણો   સંબંધ  છે, ખડતો કે   ઉખડતો   નથી

ભાંગ   તારા   પ્રેમની છે તો    સતત પીધા  કરું
મોજમાં    રહું છું, બીજો   કોઈ નશો ચડતો નથી

આભમાં    છે     કોઈ,   સાહી  રાખનારું હાથને
આમતો    હું  ખાઉં છું ગોથાં,  છતાં પડતો નથી

સૌજન્ય:’ઉદ્દેશ’
કવિ: હર્ષદ ચંદારાણા

દોષીત કોણ ?

‘ડૉકટર મારી લાડલી દીકરીને બચાવી લ્યો. પૈસાની કોઈ ચિંતા નહી કરતાં, હું મારી જાતને વેંચી નાંખીશ પણ મારી દીકરીને બચાવો.’ કિરણભાઈની આંખમાં દડ દડ આંસુ સરતા હતા. ડૉ.જેફરશન આશ્વાસન આપતાં બોલ્યા: ‘મીસ્ટર પંડ્યા, હું મારાં બધાજ પ્રયાત્નો કરી રહ્યો છે. તમે પણ જાણો છો  આ ખતરનાક દર્દનો અંજામ…’ ‘ના..ડૉકટર  મારી લાડલી રુચાને બચાવી લ્યો .’ કિરણભાઈની પત્નિ  કૈલાશ સાડલા વડે આંસું લુછતી લુછતી કરગરી.

‘મૉમ,,ડેડ અહીં આવો પ્લીઝ’ રુચાએ એના રૂમની બહાર ડોકટર સાથે વાત કરતા પેરન્ટ્સને બોલાવ્યા…બન્ને ઉતાવળા રૂમમાં આવ્યા…’શું છે બેટી’ Are you OK ? ( તું ઠીક છેને?)..
‘યસ.  મૉમ, ડેડ તમારા આંસું મારાથી નથી જોવાતા…આમાં તમારો શો દોષ છે ? મારા  દર્દ માટે હું જ  જવાબદાર છું. હું તમને દુ:ખી કરુ છું. તમે તો મને  પ્રેમની અખૂટધારા આપી છે..લાડકોડથી ઉછેરી છે.મે તારી મમતા અને પિતાના વાત્સલ્યનો  ગેરલાભ…’ ‘ના બેટી આવું ના બોલ.. જે ભૂલ થઈ..એ થઈ ગઈ…અમારો પણ દોષ તો ખરો જ! કુમળી વેલને જેમ ચડાવવી એમ એ ચડે! અમો પણ વધારે પડતુ…’   કિરણભાઈ આગળ બોલી ના શક્યા. રુચા, માઈક એન્જલો હોસ્પિટલના એક સ્પેશીયલ રૂમ( Isolated room)માં હતી.. ‘મીસ્ટર પંડ્યા, આપની મુલાકાતનો સમય પુરો થયો છે..પ્લીઝ…’ હોસ્પિટલની નર્સ રૂમ દાખલ થતાં બોલી. બેટી, ‘કાલે સવારે મળીએ..તારા માટે કશું લેતી આવું ?..’ઓકે..મમ્મી, તું મારા માટે  ઢોકળા લેતી આવીશ ? મને તારા જ હાથના બનાવેલા ભાવે છે..’..રુચા માટે અવાર-નવાર કૈલાશ જુદી જુદી વાનગી લેતી આવે પણ રુચા ભાગ્યેજ ચાખવા જેટલું લઈ શકતી હતી. તેણીને ખાવાનું મન બહું થાય પણ ખશું ખાઈ ના શકે. તેણીનું વજન ૭૦ પાઉન્ડથી પણ ઓછું   થઈ ગયું હતું..શરીર  જાણે હડપીંજર!..
                                              ‘મૉમ, આ ઈન્ડીયન ફુડ ખાઈ, ખાઈને હું કંટાળી ગઈ છું’ મારે આજ પીઝા ખાવા છે.’  બેટી, મેં આટલી મજૂરી કરી દાળ, ભાત અને ઉધીયું ને પુરી બનાવ્યા છે અને હવે..તું..’   ,’કૈલાસ, રુચા માટે હું પીઝા ઓર્ડર કરી દઉં છું.’.વચ્ચેથી રુચાનો પક્ષ લેતા કિરણભાઈ બોલ્યા. ‘તમે તમારી લાડકી દીકરીને બગાડો છો.’ સાસરે જશે તો શું થશે તમારી લાડકીનું ? ‘  ‘ત્યારની વાત ત્યારે.’  ‘થેન્ક્યું  ડેડી. આઈ લવ માય ડેડ!’  રુચા, તેના મા-બાપની એકની એક સંતાન હતી. એ જન્મી ત્યારે સૌ મિત્રોને ભવ્ય પાર્ટી આપી હતી . ઉપરાંત દરેક ફેમીલીને  ચાંદીની ડીશ સાથે  એક પાઉન્ડ મીઠાઈ!  મમ્મીએ જે બનાવ્યું હોય તેના કરતાં રુચાને કંઈક જુદુ જ ખાવું હોય.  કિરણભાઈની આ લાડકી દીકરીને, જો પાણી માંગે તો દૂધ મળે! કિરણભાઈને પણ લક્ષ્મીનું વરદાન હતું. એમનો કમ્પુટરનો હોલસેલ બીઝનેસ હતો. અઢળક કમાણી ને એમાં એકની એક દીકરી. એમનું બે મિલિયન ડોલરનું છ બેડરૂમ નું ઘર ચીકાગોના વ્હીલીંગ એરિયામાં હતું.રુચા સોળ વરસની થઈ ત્યારે કિરણભાઈએ  બ્રાન્ડ-ન્યૂ લેકસસ બર્થ-ડે ગીફટમાં ભેટમાં આપેલી.

                                            ‘બેટી, can I come to your room?( હું તારા રુમમાં આવી શકું?)’ ‘ નો, મૉમ, Wait..!(રાહ જો..).. રુચાએ અડધી કલાક પછી ફોન મૂક્યો. ‘ What do you  wants  mom?( મમ્મી, તારે શું કામ છે?)’  રુચા, તાડુકી ને બોલી.. ‘બેટા, તું આખો દિવસ ફોન પર રહે છે..તારે કોઈ હોમ-વર્ક નથી કરવાનું  હોતું?’ ‘ મમ્મી, તું શા માટે ચિંતા કરે છે? હું હવે કાંઈ નાનું બાળક નથી .’  ‘પણ બેટી.હું તને તારી સ્કુલની બુક વાંચતા કે સ્ટડી કરતા જોતી જ નથી.’ ‘ મૉમ, પ્લીઝ લીવ..( મમ્મી, તું જતી રહે..).કહી બુમાબુમ કરવા લાગી. અંતે કૈલાશબેનને રુમ છોડવો પડ્યો!..’કિરણ, તમે રુચાને બહું લાડકોડમાં બગાડી દીધી છે, એ મારું તો કશું માનતી જ નથી. સ્કુલેથી આવી, કોક, ચીપ્સ અને થોડો નાસ્તો લઈ એના રુમમાં ઘુસી જાય છે, પછી એ   ફોન પર હોય, કાંતો એના રૂમમાં લાઉડ-મ્યુઝીક મૂકી સાંભળતી હોય . એનો રુમ તો તમે જુઓ..બીગ-મેસ!  ઘેર આવી કપડા બદલી ચારે બાજું ફેંકી દે. બધાં ધોવાના કપડાં બેડની નીચ ખોસી દે. કદી સવારના ઉંઠી બેડ પણ નથી બનાવતી.’  ‘ કૈલાશ, આ ઉંમર જ એવી છે, એ જલ્સા નહી કરે તો કોણ કરશે? .આપણી એકની એક …. ‘હા..આમ જ કહીને તમે બગાડી છે.  તમે પુરુષને શું ખબર પડે? એક દિવસ, એના રૂમમાંથી મેં બર્થ-કન્ટ્રોલની ટેબલેટ જોઈ.મેં  પુછ્યું: ‘બેટી..આ કેમ?’ ‘  મમ્મી, તને કશી આમાં ખબર ના પડે.. હું હવે નાની ગગી નથી રહી! મને મારી જવાબદારીનું ભાન છે. હે..કૈલાશ શું  કહે છે? મારે તેની સાથે વાત કરવી પડશે!

                                         “બેટી! આ વખતે તું ત્રણ સબ્જેક્ટમાં  ફેઈલ થઈ છો.આ ભણવાની ઉંમર છે ભણવામાં ધ્યાન આપ..” કિરણે શાંતીથી સમજાવતા કહ્યું.. ‘ ડેડ, ‘તમે પણ બદલાઈ ગયાં છો.. સબ્જેકટ અઘરાં હોય તો હું  શું કરું? તમે મને કેમ બ્લેઈમ કરો છો? તમે મને કદી સમજી નથી શકવાના! ઘરમાં બધા મારી અગેઈન્સ(agains)માં છે.’ રુચા ગુસ્સે થઈ બોલી.. ‘બેટી, અમે તારા સારા માટે કહીએ  છીએ..તું..’  એ આગળ બોલે તે પહેલાંજ રુચાએ ધડાંક દઈ જોરથી પોતાનો રુમ બંદ કરી દીધો. અઠવાદીયાબાદ  એના રૂમમાં  એક ચિઠ્ઠી છોડી  જતી રહીં

                                         ‘મૉમ, ડેડ, હવે હું અઢાર વર્ષની થઈ ગઈ છું અને મને મારું જીવન  સ્વતંત્ર રીતે જીવવું છે, નહી કે તમારી ગુલામીમાં! હું મારી બેનપણી એન્જલા સાથે રૂમ-પાર્ટનર તરીકે સાથે રહેવા જાવ છું.મારી કોઈ ચિંતા કરશો નહીં.-રુચા.

                કૈલાશ અને કિરણભાઈ તો અવાક થઈ ગયાં હવે ક્યાં  શોધવી? બે-ત્રણ દિવસ પછી પત્તો મળ્યો, ઘણી સમજાવી પણ એકની બે ના થઈ! વીલા મોં એ પતિ-પત્નિ ઘેર પાછા ફર્યા!  

                      ‘રુચા, આ ગ્રોસરી સ્ટોરમાં જોબ કરવાથી કશું કમાતા નથી..જો તું પણ સારો ડાન્સ કરે છે.અને હું પણ. ચાલ  આપણે નાઈટ-ક્લબમાં …’ હો..યા’  I am ready.. makes some good money!! wow! good ideas..( કિમિયો સારો છે, પૈસા પણ સારા બનશે.. હું તો તૈયાર છું)..નાઈટ-કલબની ધુમ કમાણી, પૈસો વધ્યો, મોજશોખ વધ્યાં…એક્સ્પેન્સીવ કાર લીધી..ખર્ચ વધી ગયો..નાઈટ-ક્લબના પાછલા ડોર પરથી જતો રસ્તો બહુંજ ખતરનાક હોય છે. ‘hay babby! do you want to go with me?  2000 per night!( મારી સાથે નાઈટ સ્પેન્ટ કરીશ? એક નાઈટના ૨૦૦૦ ડોલર)..”હે..રુચા!વિચાર ખોટો નથી! એન્જલાબોલી.  ‘આ એપાર્ટમેન્ટમાં રહી કંટાળી ગયાં છીએ. મોટું ઘર લેવું હોય તો આ  સારામાં સારો રસ્તો! easy money! અહીં તો પૈસાની નદીઓ વહે છે! એક-નાઈટ..કરતાં કરતાં  અનેક-નાઈટ્સ અજાણાં પુરુષના બાહુપાસમાં! મોટું  કિમતી ઘર લીધું, એક્સ્પેન્સીવ  ફર્નિચર આવ્યું,  આલિશાન સ્વીમીંગ પુલ..”એન્જલા, આજે આપણે ઘણાંજ સુખી છીએ..આપણે જે ઈચ્છીએ છીએ તે મળી રહે છે..’ “હા, યાર.. અહી જિંદગી ગુલાબી છે, સુંદર છે!

                    રુચાને એક-દિવસ ઝાડા, ઉલ્ટી અને તાવના હુમલામાં હોસ્પિટલમાં ઈમરજન્સીમાં લઈ જવામાં આવી..બે-ત્રણ દિવસ કશો  ફેર ના પડ્યો..ડોકરટર એક પછી એક  નવા, નવા મેડીકલ ટેસ્ટ કરવા લાગ્યા..રુચાને તમે શું  જોબ કરો છો? એવા પ્રાઈવેટ સવાલો પણ પુછાયા!  અને એના આધારે ડોકટરે સ્પેસીયલ બ્લડ ટેસ્ટ કર્યા…’મીસ રુચા, I am sorry to let you know that your blood test came possitive for aids test.( મને જાણ કરતાં દુ:ખ થાય છે કે તમને “એઈડ્સ” થયો છે). સાંભળતાંજ રુચા ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડવા લાગી….May be , you have six months to live  ( કદાચ, છ મહિના માંડ જીવી શકો)..ડોકટરે ઉમેરતા કહ્યું:..તમે બહુંજ મોડા પડ્યા છો..આ રોગ  આખા શરીરમાં ફેલાઈ ગયો છે.’ ‘Thank you doc.’ રુચા માંડ માંડ બોલી શકી..ડોકટર: “You welcome ” કહી બીજા દર્દીને તપાસવા જતા રહ્યાં…રુચા એકલી એકલી વિચારોના તોફાને ચડી!
                     “મમ્મી, ડેડી..મને માફ કરજો. છતી આંખે હું જ અંધ હતી.  રંગીન દુનિયાના ચળકળાટના પ્રકાશમાં મારી આંખ અંજાઈ ગઈ. કોને દોષિત ઠરાવું? મારી જાતને? સમાજને..કોને..કોને? વિચારતા વિચારતાંજ આંખ બીડાઈ ગઈ!

વાર્તા વાંચ્યા બાદ આપનો અમૂલ્ય પ્રતિભાવ જરૂરથી આપશો.

બેડલું ઉતારો..

 

હે..બેડલા   માથે   બેડલું ને  એને    માથે મોંર
હે..સામે ઉભો સાજન,  હે મારા ચિત્તડા કેરો ચોર.

બેડલું ઉતારો
હે હું તો ભરી રે ગાગરને ભારે  મરું
બેડલું ઉતારો
કે ગગન ગાજે ને ઘુંઘટમાં લાજે મરું
બેડલું ઉતારો
હે હું તો ભરી રે ગાગરને ભારે  મરું
બેડલું ઉતારો

હાલી આવું હું તો પનઘટના ઘાટથી
કેટલો જીરવાય ભાર અબળાની જાતથી
હાય નીતરતી ગાગરને ભારે મરું

બેડલું ઉતારો
કે ગગન ગાજે ને ઘુંઘટમાં લાજે મરું
બેડલું ઉતારો

બેડલું ઉતારે તે થાય મન માન્યો
હોય ભલે જાણ્યો કે હોય અજાણ્યો
કોઈની અણીયારી આંખ્યું ને મારે મરું

બેડલું ઉતારો
હે હું તો ભરી ગાગરને ભારે મરું
બેડલું ઉતારો
કે ગગન ગાજે ને ઘુંઘટમાં લાજે મરું
બેડલું ઉતારો
હે હું તો ભરી ગાગરને ભારે મરું

બેડલું ઉતારો
બેડલું ઉતારો
બેડલું ઉતારો….

-કવિ અજ્ઞાત

સમાનતામૂલક દાંપત્ય..

 

                            મૈત્રેયીદીવીના “ન હન્યતે” પુસ્તકમાં કે સ્થળે નાયિકા પોતાના પતિને કહેછે:’ મને તમારા પગે પડવાનું મન થાય છે, તમે મને કેટલું  બધું સ્વાતંત્ર્ય આપ્યું?” ત્યારે જવાબમાં પતિ કહે છે: “અમૃતા, સ્વાતંત્ર્ય એ શું મારા ખીસ્સાની કોઈ ચીજ છે, જે હું તને આપું !” દાંપત્યજીવનને સદાય મઘમઘતું રાખવું હોય તો  આ સંવાદ પ્રત્યેક દંપત્તીના હૈયે જડાઈ જવો જોઈએ.પતિ-પત્નિનું સખ્યતાભર્યું સહજીવન એ સુખી પરિવારની મૂખ્ય ધરી છે.
                            સ્ત્રી અને પુરુષ સંસારનાં પૈડા તો મનાયાં છે, પરંતુ પુરુષ પ્રાધાન્યે  ધીરે ધીરે સ્ત્રીની ભૂમિકા ભલે એક આંગળ હોય, પણ ઓછી કરવા માંડી. સ્ત્રીનું પોતાનું કોઈ સ્વતંત્ર મૂલ્ય નહીં એનું મૂલ્ય પૂરક, પરિપૂર્તિ કરવા માટેનું ગણાયું.શૂન્ય પોતે એકડાને દશકામાંથી લખકોટિ આંકડા સુધી પહોંચાડી શકે, પરંતુ શૂન્યનું પોતાનું કોઈ મૂલ્ય જ નહીં.

                            સમાજે, શાસ્ત્રોએ ઘર અને પરિવારને જ નારીજીવનનું કેન્દ્ર માન્યું, એટલે એ જ એનો સંસાર અને એજ એની દુનિયા બન્યાં. સ્ત્રીના જીવનની સમગ્ર ચેતના એક જ કેન્દ્રમાં ઘનીભૂત થતી ચાલી, એટલે પતિ-પત્નિના સંબંધમાં ‘પતિ એ જ પરમેશ્વર’નું સુત્ર સ્થાપાયું. પતિ-પત્નિ એકમેકને પરસ્પર પરમેશ્વર ગણે તો હજુય કાંઈ સમજાય, પરંતુ ‘પરમેશ્વર’ કે ‘સૌભાગ્યનાથ’ની ભૂમિકા કેવળ પતિ-પરત્વેજ અંકિત થઈ અને ધીરે ધીરે પત્નિની ભૂમિકા ‘સહચારિણી’માંથી ‘અનુગામિની’ અને’ દાસી’માં પરિવર્તિત થતી ચાલી, સ્ત્રીના જીવનની એક જ ગતિ-’પતિ-પરમેશ્વર!’

                           પતિ ઈચ્છે તો પોતાની પત્નિ કોઈ દાનમાં પણ આપી શકે અને હોડમાં પણ મૂકી શકે. મહાભારતની દ્રોપદીકથા જગવિદિત છે. આવું દાંપત્યજીવન મહોરી ના શકે, હકીકતમાં તો ‘દંપતી’ શબ્દ ખૂબ અર્થભર શબ્દ છે, “દમ-પતિ” એટલે કે એક ઘર જેના બે માલિક છે, તે દંપતી. પતિઅ-પત્નિની સમાન ભૂમિકા મનાઈ છે.

                           પતિને ભાગ્યે આવતાં કાર્યોનું આપણાં સમાજમાં વિશેષ મૂલ્ય ગણવામાં આવ્યું છે , એના માટે વિશેષ આદર  અને પત્નિના ભાગે આવતાં કાર્યોનું ન કોઈ આર્થિક મૂલ્ય કે ના કોઈ  સામાજિક પ્રતિષ્ઠા. સામાજિક સમારંભોના અધ્યક્ષસ્થાને કદી કોઈ કેવળ ઘર સંભાળતી ‘ગૃહિણી’ જોવા મળી છે ? વસતીગણત્રી વખતે પતિ મહાશય લખાવે” એ કાંઈ કામ નથી કરતી” અને પત્નિ પણ  મોં નીચું કરી સંકોચપૂર્વક કહે” હું કાંઈ કરતી નથી” પગાર વગરની નોકરાણીની કક્ષા સુધી કેટલીક સ્ત્રીઓને પહોંચાડી દેવાઈ છે.

                            હવે આવું નહીં ચાલે. લગ્ન કરવાની ઈચ્છા ધરાવનાર પ્રત્યેક લગ્નાર્થી યુવકે સમજવું પડશે કે હું કોઈ વસ્તું ખરીદવા નથી જતો, કે કોઈ દાસી મેળવવા નથી નિકળ્યો કે નથી કોઈ યંત્ર શોધવાનીકળ્યો જે વાસનાઓ તો સંતોષે, સાથોસાથ વંશજ પણ નિર્માણ કરી આપે! એક જીવતી જાગતી હસ્તિ સાથે પોતાનું જીવન જોડવા, પરસ્પરનાં સુખ:દુખ વહેચવા,એકમેકનાં સપનાં, અરમાનો સિદ્ધ કરવા એ જોડાઈ રહ્યો છે.સ્ત્રીનો પોતાનો ધબકાર છે, એનો સ્વતંત્ર અભિપ્રાય નિર્ણય હોઈ શકે, તેને માન-આદર આપવાની તૈયારી નવયુવકે દાખવવી પડશે.

                           સ્ત્રીએ પણ આ ‘સમાન ભૂમિકા’ની કિંમત ચૂકવવી પડશે. જવાબદારીનો સ્વિકાર સહિયારા ભાગે કરવો પડશે. સહિયારી જવાબદારી હશે તો જ પોતાના જીવનસાથીની સાચા અર્થમાં’સહિયર’ બની શકશે.ચૂડી-ચાંદલા કરવા કે ન કરવા, પોતાના નામ પાછળ પતિનું નામ રાખવું કે ન રાખવું, આ બધી  ગૌણ બાબત છે. મૂખ્યવાત છે જવાબદારીની. મૈત્રીસંબંધ એ માનવજીવનનો ઉત્તમ સંબંધ છે.એમાં સહજ સમાનતા કેળવાય છે. પતિ-પત્નિમાં આ સમાનતામૂલક સખ્યસંબંધ સ્થપાય તે માટે જાગૃત પ્રયત્નો થવા જોઈશે.

                          બાળકનો જન્મ થઈ જાય પછી પણ બાળકના સંગોપનની તમામ જવાબદારી ફક્ત જનની ઉપર જ રહે, બાળક એ માત્ર માનો જ પોર્ટફૉલિયો બની રહે એ યોગ્ય નથી. પિતા સાવ અલિપ્ત રહે તે બાળક અને માતા બન્ને માટે, તેમજ પિતા માટે પણ યોગ્ય નથી. આજની નારી પોતાના બાળકના પિતાનો સાથ ઈચ્છે છે. વિદેશમાં તે માટે Parenting શબ્દ યોજાયો છે.મા-બાપનું સહિયારું કર્તુત્વ તે Parenting. રાત્રે બાળક બિછાનું ભીનું કરે ત્યારે ઊંઘમાંથી ઊઠીને બાળોતિયું બદલવાથી માંડીને બાળકની તમામ સારસંભાળમાં પિતા પણ પોતાની જવાબદારી નભાવે તો માનો બોજો થોડો હળવો થાય. સ્ત્રી આજે પોતાની માતૃત્વની સાચી પ્રતિષ્ઠા માંગી રહી છે. એ ઈચ્છી રહી છે કે બાળક એ માબાપનું સંયુકત કર્તુત્વ બની રહે.
                           ‘કેવળ મારું કહ્યું થવું જોઈએ’ આવી વૃત્તિ બિનલોકશાહી છે. સામેની વ્યક્તિના મતનો આદર એને ધ્યાનમાં લેવાની સાચો લાગે તો ગ્રહણ કરવાની તત્પરતા એ સ્વસ્થ લોકત્તત્વોને પણ દાખલ કરવા પડશે. સાંભળ્યું છે કે જંગલમાં બે મોઢાડા સાપ જોવા મળે છે. ધડી  એક અને મોં બેં. બેઉં મોઢા સામસામા ડંખ  મારે તો એની પીડા આખા દેહને થાય, બન્નેને થાય! પ્રેમ કરે તો એનું સુખ પણ આખા દેહને મળે! પતિ-પત્નિનું  દાંપત્યજીવન આવા દ્વિમુખી સાપ જેવું છે, જેમના સુખ:દુખને અલગ કરી શકાતા નથી.

                          સપ્તપદીની  પ્રતિજ્ઞા એ કેવળ શબ્દો ન રહી જવા જોઈ એ. વિવાહ-મંદિરમાં કોઈ પ્રતિમા હોય તો તે પરસ્પર-નિષ્ઠા છે.

                          લગ્ન-બાહ્ય સ્ત્રી-પુરુષ સંબંધ જ ન હોય તેવું તો કેમ ચાલે ? પરંતુ એ સંબંધનું  સૌંદર્ય અને પાવિત્ર્ય કેળવવા સ્ત્રી પુરુષોએ સારી પેઠે કસરત કરવી પડશે. વચમાં’ધર્મયુગ’માં કેટલાક મહાનુભવોને પ્રશ્ન પુછવામાં આવ્યો હતો કે- પત્નિ ઉપરાંત પ્રેયસીનું સ્થાન જીવનમાં ખરું કે નહી? ત્યારે કેટલીક જાણીતી વ્યક્તિના ‘હા’ ના જવાબોથી મને આંચકો લાગેલો. એમને સામે પ્રશ્ન પૂછવાનું મન થયેલું કે ,” તો તો પછી પત્નિનો ‘પ્રિયતમ’ મંજૂર કરશોને !” વચ્ચે તો ‘પતિ-પત્ની  ઔર વહ’ની ત્રિસૂટી રટણા એવી ચાલી કે થયું કે સમાજ ક્યાં જઈ રહ્યો છે?

(દાંપત્ય જીવન વિષે આપનો  અમૂલ્ય પ્રતિભાવ આપશોજી…આપનું શું મંતવ્ય છે ?)

સૌજન્ય:’નારી ! તું તારિણી’ -મીરા  ભટ્ટ
સંકલન:વિશ્વદીપ બારડ

આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસની ખુબ ખુબ વધાઈ…

આંતરરાષ્ટ્રીય  મહિલા  દિવસની ખુબ ખુબ વધાઈ…સ્ત્રી સામાજીક, ધાર્મિક, વ્યવારિક  તેમજ દરેક ક્ષેત્રે સંપૂર્ણ પ્રગતી કરતી રહે..વિશ્વમાં આગવું  સ્થાન પ્રાપ્ત કરે  એ અમારી ભાવભીંની શુભેચ્છા..

*********************************************************************

“સ્ત્રી” -ચંદ્રકાંત બક્ષીના અવતરણો…

સ્ત્રી જમાનાને બદલે છે અને જમાનો સ્ત્રીને બદલે છે.

માતૃત્વ એ જગતનો સૌથી સંપૂર્ણ શબ્દ છે.

કન્યા એટલે એ જે ઈચ્છા કરે છે. તરૂણી એટલે એ જેણે બાલ્યાવસ્થા ઓળંગી લીધી છે.

સ્ત્રીનું સ્વાતંત્ર્યનું મેઘધનુષ્ય સ્ત્રીના જીવનાકાશને ઢાંકતું જાય એ ગતિથી ફેલાઈ રહ્યું છે, અને ફેલાશે.સ્ત્રીએ પ્રથમ આર્થિક રીતે સ્વતંત્ર અને સંપન્ન થવું પડશે, સ્ત્રીની પોતાની પાસબુકમાંથી સ્ત્રીનાં ઘણાં બધાં સ્વાતંત્ર્યો પ્રકટ થતાં હોય છે.

સેકસ, પ્રેમ અને લગ્ન વિશે સ્ત્રી અને પુરુષ તદ્દન વિરોધી છે. લગ્ન કરવા માટે સ્ત્રીએ સેકસ આપવી પડે છે, સેકસ મેળવવા પુરુષે લગ્ન કરવા પડેછે! સ્ત્રીનો આશય સેકસ દ્વારા પ્રેમ મેલવવાનો છે, પુરુષનો ઈરાદો પ્રેમ દ્વારા સેકસ સુધી પહોંચવાનો છે.

હિન્દુસ્તાનની સ્ત્રીએ પુરુષને માટે જન્મ લીધો હોય છે. એક પુરુષ જે માગે છે એ બધું જ એક જ સ્ત્રી આપી શકે છે. યુરોપમાં આટલું જોઈતું હોય તો ચારપાંચ સ્ત્રીઓ પાસે થી મળી શકે છે.

એક સ્ત્રીની ખરાબ થવાની શક્તિ કેટલી? સ્ત્રી તો જાહેરમાં ગાળ પન બોલી શકતી  નથી.સિગરેટ પન પી શકતી નથી. પોતાને મનપસંદ એક પુરુષને પ્યાર કરી શકે છે, અને ખરાબીનો સંતોષ લઈ શકે છે-ફકત! કમજોર સેકસ સિવાય એની પાસે બીજી કોઈ સંપત્તિ છે?

સ્ત્રીસહજ સ્વભાવની કેટલી લાક્ષણિકતાઓ છે.સમયાતિત છે.સ્ત્રીના સંબંધો વય વધવાની સાથે સાથે પોતાના અંતરંગ રકતસંબંધોમાં બદલાતા જાય છે. પરિવાર અને વિસ્તૃત પરિચિત પરિવાર એ સ્ત્રીનું વિશ્વ છે.

પુરુષને મારવા માટે સ્ત્રી હંમેશા વધુ કારગર રહે છે. સ્ત્રી સિફતથી પુરુષને મારી શકે છે અને ..પ્રેમથી મારી શકે છે. પુરુષને માટે એ મુશ્કેલ છે.આંખમાંની આગ પકડાઈ જાય છે.

ધર્મમાં રુચિ નથી એવી સ્ત્રીને તમે જોઈ છે? સ્વાદમાં ખટાશ ન ભાવતી હોય એવી સ્ત્રી તમને મળી રહે શે. રડવાની મજા નહીં આવતી હોય એવી સ્ત્રી તમને મળી રહેશે. પણ ધર્મ તરફ ઉદાસીનતા હોય એવી સ્ત્રી ઓછી મળવાની. ધર્મ એ સ્ત્રીના શરીરનો એક ભાગ છે.

મહત્વની વસ્તુ એ નથી તમે સ્ત્રીને પ્યાર કરો છો! મહત્વની વસ્તું એ છે કે તમે જિંદગીને પ્યાર કરો છો! પાસે સ્ત્રી હોય તો જિંદગીના શ્વાસને મુઠ્ઠીમાં પકડી શકાય છે!

ડોલરનું ભૂત…

                                              

                               મફતભાઈ અમારા ગામના એટલે અમારો સંબંધ એવી રીતે ટકી રહેલો. એમના અને મારા વિચારોમાં લાખ-ગાડાનો તફાવત. રાતો-રાત અમીર થઈ જવાના સ્વપ્ના આપણાં ઘણાં ભારતિયોને હોય છે એમાં મફતભાઈની ગણત્રી તો ચોક્કસ થાય! મેં એમને ઘણીવાર સમજાવ્યાં:

‘મફતભાઈ, આ મોટેલના બીઝનેસમાંથી નીકળી જાવ,તમારૂ  નેબરહૂડ  પણ સારૂં નથી , ધોળેદાડે ચોરી, લુંટફાટ થાય છે..મને તો દિવસે પણ અહીં આવતા બીક લાગે છે.
‘હિમેશભાઈ, આ મોટેલ તો સોનાના ઈંડા  આપતી મરઘી છે. જેની ધૂમ કમાણીમાંથી અમો આટલા આગળ આવ્યા.  સત્તર વર્ષ પહેલાં આવ્યા ત્યારે મારા ખીસ્સામાં ફૂટી કોડી પણ નો’તી. કોઈ એ અમારૂ નો’તું .  કરશનભાઈ એ અમને આ  મોટેલમાં  રાખ્યાં અને દિવસ-રાત જાતની પરવા કર્યાં વગર મજૂરી કરી છે, કરકસર કરી પૈસા બચાવ્યાં અને આ મોટેલ એમણે અમને વેંચી દીધી, હવે માંડ  સુખ આવ્યું છે.’

                                             મફતભાઈ  દેશમાં પોતાની જમીન વેંચી , એજન્ટને  એમનાને એમની ધર્મ-પત્નિના થઈ પચાસ લાખ ખવડાવ્યા ત્યારે એ સીધા મેક્સીકો ગયાં  ત્યાંથી ટેક્ષાસ બૉર્ડરમાંથી   ખીચો-ખીચ પચ્ચીસ જણાં  બે દિવસ બંધ ટ્ર્કમાં ભૂખ્યા-તરસ્યા અમેરિકા ઘૂસ્યાં. ટ્ર્કના માણસોએ ગામમાં રાતે બે વાગે નવરા ઢોરની જેમ રખડતા મૂકી દીધા. મફતભાઈ અને એમની પત્નિ મંછાબેન  દેશમાં આવી કાળી મજૂરી કરી અને એ પણ પાછા ખાસ ભણેલા નહીં. આવી પરિસ્થિતીમાં કરશનભાઈ મોટલવાળાએ  આસરો આપ્યો, નોકરી આપી. મુશ્કેલી માંથી બહાર આવ્યા.એકાદ વર્ષબાદ  તેમને  ત્યાં દીકરી ટીના જન્મી અને એ કહે છે કે દીકરીના જન્મબાદ અમે ધણાંજ સુખી થયાં છીએ. દીકરી ટીના અમારી ભાગ્ય-લક્ષ્મી છે, એમના આવ્યાબાદ અમે બે-પાંદડે થયાં.

  
                                           મફતભાઈની પત્નિ મંછાબેન પણ  ડોલરનો એટલોજ મોહ!મારી પત્નિ શીલાને ઘણીવાર કહે: ‘જો શીલાબેન ત્રીપલ કુપનમાં ઘરમાટે ઘણીજ ઘરવખરી હું મફતમાં લઈ આવું છું.’ ‘એ કેવી રીતે?..લાસ્ટ-ટાઈમ ગ્રોસરી સ્ટોરમાં મારે ૧૦૦ ડોલરનું બીલ થયું હતું ..પણ મેં તો જે વસ્તુંમાં ત્રીપલ-કુપન વપરાય એજ વસ્તું લીધી..એટલે સો ડોલરના બીલમાંથી ત્રીપલ કુપન સાથે મે માત્ર પંદર ડૉલર જ આપ્યા..
‘શું વાત કરો છે  મંછાબેન!  શીલાને નવાઈ લાગી.
હા..જ તો !એમાંય એક બે કુપનની ડેઈટ એક્ષપાયર્ડ પણ થઈ ગઈ હતી..તોય ચાલી ગઈ…તમને સાચું કહું,  આ કુપનમાં વસ્તું ફ્રી પડે ત્યારે હું તો પાછી ગ્રોસરી-સ્ટોરમાં જઈ વસ્તું પાછી આપી દઉં.એટલે સામે ચડી આપણને બીજા પૈસા મળે!’

                                  શીલા ઘેર આવી મને બધીવાત કરે ત્યારે દુ:ખ થાય.”આ દેશમાં આવી ..આવી અપ્રમાણિકતા! કહેતા શરમ આવે છે..કે..મફતભાઈની મોટેલમાં ઘણુંજ ઈ-લીગલ ધંધો ચલાવે. એમની મોટેલમાં કોઈ ડ્ર્ગ્ઝવાળા તો કોઈ ક્રીમીનલ કોઈ કૉલ-ગર્લ લઈને આવે..કલાકના ભાવે  પચ્ચીસ ડોલર અને એક્સ-રેઈટેડ મુવી ના દસ ડોલર..આવી અપ્રમાણિક આવક..દિવસમાં આવા ગુંડા જેવા માણસોની રફતાર ચાલે..કોઈ રિસિપ્ટ નહી આપવાની..કેશ બીઝનેસ! જેથી ઈન્કમટેક્ષમાં પણ મોટો ફાયદો..મફતભાઈએ મોટલના આ બીઝનેસમાં ઈન્વેસ્ટમેન્ટ માટે અઢ્ઢી-લાખનું મકાન ખરીદી, ભાડે આપી દીધું..મોટેલની બાજુંમાં કન્વીનયન્ટ સ્ટોર  એમાં ઘણોજ કેશ-બીઝનેસ. અરે! એકાદ વખત સ્ટોરમાંથી રાતે ચોર માલ-સામાન ને થોડી કેશ લઈ ગયાં પણ મફતભાઈ ખોટું કરવામાં તો એકનંબર ના હોશિયાર! ૫૦૦ ડોલરની થયેલી ચોરી..એમણે ઈન્સ્યુરન્સ પાસે ૫૦૦૦ ડોલરની ચોરી બતાવી પૈસા પડાવ્યા…મને એ ઘણાં હોશિયાર છે એ છાપ પાડવાની હંમેશા કોશિષ કરે.

‘હિમેશભાઈ તમે આ  દેશમાં  ચાલીસ વરસથી રહો છો..એક ટીચર તરીકે તમારો શું પગાર? હજું તમે એક ઘર પણ લઈ નથી શક્યાં..’ પૈસા કમાવવા હોય તો બધી ચાલાકી રમવી પડે!
જુઓને મારી દીકરીની ટીનાના બર્થ-ડેના દિવસે બ્રાન્ડ-ન્યુ કેમેરો અને વીડિયો લઈ આવ્યો! પાર્ટીમાં મૂવી ઉતાર્યુ , ફોટા પાડ્યા અને એજ કેમેરો ને વીડિયો  વીકબાદ સ્ટોરમાં  પાછો આપી આવ્યો..બધા પૈસા પાછા લઈ લીધા અને આપણું કામ  મફતમાં થઈ ગયું..આનું નામ ચાલાકી! આને ચાલાકી કહેવી કે નાદાની ? એ દલીલ એમની સાથે કરવાનો મને કોઈ અર્થ યોગ્ય ન લાગ્યો. હા, મારી પાસે મફતભાઈને જેમ મીલયન ડોલર કેશ નથી, શાંતી છે, મારા બાળકોને કેળવણી, સારા સંસ્કાર આપ્યાં અને આજ  મારા બન્ને છોકરા ડોકટર્સ છે એનું મને ગૌરવ છે, મારું સેવીંગ મારા બાળકો છે.એજ મારી સાચી સંપત્તી છે..પણ આ વાત મફતભાઈના મગજમાં કે મનમાં કદી પણ ઉતરવાની નથી. એમનો રસ્તોજ  જુદો છે!

                                      રાત્રીના સાડા અગિઆર થયાં હશે! મારા ફોનની રીંગ વાગી. મને અને  શીલાને થયું રોંગ-નંબર હશે..જે હશે  તે આન્સરીંગ મશીનમાં મેસેજ મુકી દેશે અને કાલે ફોન કરી દેશું..પણ ફોન બે થી ત્રણ વખત ફરી..ફરી આવ્યો..મેં ઉપાડ્યો..
‘હલો!
‘હિમેશભાઈ તમે જલ્દી આવો!’ હું અડધો ઊંઘમા હતો…’પણ આપ કોણ ?’  સામેથી રડવાનો અવાજ બહુંજ આવતો હતો..

‘હું..હું મફત…પ્લીઝ, તમે  મોટેલ પર જલ્દીઆવો’.. એ ધ્રુસકે ધ્રસકે રડતા હતાં.

‘પણ થયું  શુ?’ એ પુછુ એ પહેલાંજ એમણે ફોન મુકી દીધો. મને ધ્રાસકો પડ્યો!  ‘શીલા, મફતભાઈનો ફોન  હતો..મને તાત્કાલિક બોલાવ્યો છે.’
હા..હા તમે જલ્દી જાવ..એ બહું મુશ્કેલીમાં લાગે છે..કઈક અજુકતું બની ગયું લાગે છે;..તમે જલ્દી…
‘હા, શીલા…જે મોટેલમાં મને દિવસે જતાં ડર લાગે છે અને એ નેબરહુડ  સારું નથી…
‘હા. એમ કરો કે  આપણાં નેબર(પડોશી) મનીષભાઈને સાથે લઈ જાવ..એ ના નહી પાડે’
‘That is good ideas’( એ વાત સાચી કરી)
મનીષભાઈ ને ઉઠાડ્યા..એ તુરત તૈયાર થઈ ગયાં..
મનીષભાઈ એ કહ્યું : ‘હું મારી કાર લઈ લવ છું..તમે ટેનેશનમાં કાર નહીં ચલાવી શકો!
કાર મફતભાઈની મોટલના રસ્તે લીધી..
‘મફતભાઈ ને મેં હજાર વખત કીધું છે કે આવા નેબરહુડમાંથી નીકળી જાવ!  મને લાગેછે કઈક ખરાબ બન્યું છે.
હિમેશભાઈ, (Hope for good.)આશા રાખીએ કે કશું નહી બન્યું હોય!..સૌ સારા વાના  હશે!
અમારા ઘરથી એમની મોટેલનો રસ્તો ત્રીસ મિનિટનો હતો..
‘મનીષ એ માણસ લોભી છે..પૈસા પાછળ ગાંડો છે.’ તમે માનશો કે મેં એક વખત આ મોટેલ વેચી, આવા ધંધામાંથી નિકળે જવાની વાત કરી..ત્યારે એમણે શું કીધું? કહું:
‘અરે! યાર..નિકળતા પહેલા..આ જુની થયેલી મોટેલને ફૂંકી મારીશ(બાળી દઈશ) જેથી..ઈન્સ્યુરન્સમાંથી મને દોઢ મિલિયન મળી જાય..આપણે તો માલમ..માલ થઈને નીકળવું છે..
‘સાચી વાત છે, હિમેશભાઈ..આવા આપણાં દેશી માણસો..અહી આવી .આપણી આબરૂના કાકરા અને આપણાં દેશનું નામ બદનામ કરે છે.’ મનીષભાઈ સહમત થતાં બોલ્યાં..
‘મનીષભાઈ નેક્સ્ટ. સ્ટ્રીટ પર રાઈટ ટર્ન લેજો અને ક્વાટર્સ માઈલમાં જમણી બાજૂમાંજ એમની મોટેલ દેખાશે!
ઓહ! માય  ગૉડ!
મફતભાઈની મોટેલ પાસે દૂરથી ચાર-પાંચ પોલીસ-કાર-લાઈટ ફ્લેશીગ કરતી ઉભી હતી..
કાર મોટેલ પાસે આવી…ત્યાં એમ્બ્યુલન્સ, ફાયર-બ્રીગેડ ટ્રક..સૌ આવી ગયાં હતાં.
હું દોડી મફતભાઈ પાસે દોડ્યો…’શું થયું..’
એ કશું બોલી ના શક્યા!! માથે હાથ રખી ધુસકે..ધ્રુસકે બાળકની જેમ રડતાં હતાં!
મંછાબેનને શોધવા લાગ્યો..તો એ  બેભાન અવસ્થામાં…પેરેમેડીક એમને સારવાર આપી રહ્યાં હતાં..
હું પોલીસ પાસે ગયો..ત્યાં મોટેલની રૂમ્સની આજુબાજું ..યલો..પોલીસ ટેઈપ લગાવેલી હતી. ત્યાં જવાની મનાઈ હતી…મને ધ્રાસકો પડ્યો!
મેં એક પોલીસ ઓફીસરને મારી ઓળખાણ આપી: ‘હું આ મોટેલના માલિકનો અગંત મિત્ર છું..એમનો ફોન આવ્યો તેથી હું અહી એમની મદદ..
તુરત પોલીસ ઓફીસરે કહ્યુ:’ કહેતા મને દુ:ખ થાય છે કે મોટેલ-માલિકની સોળ વર્ષની દીકરીને કોઈ ગુંડાએ રેઈપ કરી તેણીનું મર્ડર(ખૂન) કરેલ છે… એ મોટેલમાંથી નાસી  ગયો છે…લાપત્તા છે..

‘આ ડોલરનું ભૂત..એક નિર્દોષ બાળકીને ભરખી ગયું’..મારાથી મનોમન બોલાઈ ગયું.

વાર્તા વાંચ્યા બાદ આપ આપનો અમૂલ્ય પ્રતિભાવ જરૂર આપશો..

મા-ભારતીનું હ્ર્દય ઉકળે છે…

 

ભારતીય ધ્વજ બળતો જોઈ…ઉદભવેલું કાવ્ય..

***********************************************

મારાજ દેશમાં મારો જ દેહ બળે છે,
      મારી ચુંદડી સમો ધ્વજ બળે છે.

કોઈ રોકે  નહી, કોઈ ટોકે નહી,
        મા નો દેહ,ભડ  ભડ બળે છે….ધ્વજ બળે છે.

કેવી છે આઝાદી?  હાથ મારો  મચોડે,
       જકડે-પકડી મા જીવતી બળે છે….ધ્વજ બળે છે.

સત્ય અહિંસા ને શાંતીના દૂત સમો,
         ધ્વજ મારો રોજ રોજ  બળે છે….ધ્વજ બળે છે.

સભામાં સૌ શાંત બેઠા ભીષ્મસમા,
        મૌનભાવે આ   ધ્વજ   બળે છે….ધ્વજ બળે છે.

ફરકતો ધ્વજ, દેશના વિજયની નીશાની,
    ધિક્કારની આગમાં, આ ધ્વજ બળે છે…ધ્વજ બળે છે..

મળી છે આઝાદી મહા-મુલ્યે દેશવાસી,
       ચેતો! વતનવાસી,નહીં તો બળે છે…ધ્વજ બળે છે..

અહીં તો…

 

બરફ હોય તો ગળે
અહીં તો પથ્થર નરદમ પથ્થર!
હવા હોય તો હલે
અહીં તો   ખાલીપાનું  ખપ્પર !

 
ક્યાં જઈને ઠરવાનું અહીંયાં ?
    નથી  છાંયડો -છાજ
કોમળતા અહીં કેમ કૉળશે?
    કાતિલતાનાં રાજ
     સાંજ હોયતો  ઢળે
અહીંતો ધોમ ધખે શિર કટ્ટર!

પરખ તેય તરસી અહીંયાં,
      ધરતી પીળું પાન;
આભ પીંખતું પાંખોને ત્યાં
        ભરાય કેમ ઉડાન?
      મૂળને મબલખ મળે
અહી તો બધુંય અધ્ધરપધ્ધર!

સાથ રહ્યું આવવું…

-ઊજમશી પરમાર

થયું !

 

કાળની શી ભીંસ કે ના ચાં થયું ના ચૂં  થયું !
કોઈને પૂછ્યું નહીં કે  ભાઈ! આ તે શું  થયું?

એમને જોઉં અને વિહ્વળ બની બળબળતો થતો-
એમણે પૂછ્યા ખબર ને દર્દ મારું છૂ થયું!

‘જિંદગીભર હું તમારી સાથ રૈશ’આ સાંભળ્યું-
ઊતર્યો બોજો અને મન સાવ હળવું રૂ થયું!

શી ખબર, શી લાગણી ઉન્માદમાં છલકી પડી,
તે પછી તો વાતવાતે આ ‘તમે’નું “તું “થયું!

એક લેવલ આપણું નહોતું ખબર જ્યાં એ પડી-
તો હસી છૂટાં પડ્યાં, એ જે થયું સારું થયું !

-યોસેફ મેકવાન