બે સુંદર કાવ્યો..સુમન અજમેરી

 માણસ ગીતા

અમે આંધી વચ્ચે માણસ વાવ્યો
     માણસ   ત્યાં પણ   ઊગી ગયો,
અમે પાવકની જવાળામાં એને
    ઝબોળ્યો, માણસ  પાકી   ગયો.

ગિરિ-શૃંગથી દઈ  હડસેલો
      ફેંકાયો   એને    ખીણ મહીં,
વણ વસંતે બાગ-બાગ એ
       પુષ્પ-પાંખે  ખીલી    ગયો.

લોઢ લોઢ ઊછળે મોજાં  દઈ
       ભીંસ કચડે, છુંદે, ડુબાડે
આ કિનારે દઈ ડૂબકી એ
       સામા કિનારે સરી ગયો.

ઝરણમાં નાખ્યો, જળચર થઈ ગ્યો,
    તરણે  ફેંક્યો ભૂચર થ્યો.
ને ઉછાળ્યો નભ-પ્રાંગણમાં
    ખેચર થઈ નર ઊડી ગયો.

મેં માણસને ધનુમાં તાક્યો
   લક્ષ્ય  સઘળાં વીધીં ગયો
હિમશિખા-શો ચળકી ચળકી
  નવતમ જલધર બની ગયો.

ઊકળી ઉરની અશ્રુધારામાં
    ગીત થઈને ગુંજી ગયો
આહે કેવા વિપરીત બળહો
     હળદમ નીખરી ઊજળી ગયો.

સૂરજ જ્વાળા -શો સળગી
   જગને  આભા  ધરી ગયો.
હાર્યા જુગારે ભવના દા’ માં
   પત્તા જયકર ચીપી ગયો.

હર કાંડમાં, હર રંગમાં
       જૌહર નિજનું દીપી ગયો
લીધી સુંવાળપ કોકે પારસી
      પ્રાણ-પ્રાણથી પીગળી ગયો.

ઈશ્વરની કરતૂતી સામે
    પ્રશ્ન બનીને  ખૂંપી ગયો
થૈ સવાયો નિજ કર્યોથી
   બ્રહ્મા ને પણ પૂગી ગયો.

કાળગતી-શી રેતધરીમાં
   ડગમગ ડગલી ચણી ગયો,
અજર-અમર શું જીવ્યું જીવી
    નિજ કર્મોનું અમૃત પીઈ ગયો.
***************************************
 
ના નસીબ પાંસરા

માર્ગમાંના   મેં ઉઘાડી   સૌ   લીધાં છે  ઝાંખરાં,
તોય ખીલ્યાં કયાં ગુલાબો ના    નસીબા પાંસરા.

રાતી  રેખા   તાણીને આ   આભ વીંઝી નાખું હું,
વાઢી લૌં જ્યાં ત્યાં ઊભા આ લાગણીના ભાંગરા.

બુદ   બુદોમાં    ફૂલી જે  એ    હવા  ભેગી કરું,
તોયે   ફૂંકી   કયાં શકું   વાદળા   કે   વાયરા?

રેતશીશી    સાવ   ખાલી   થૈ  ગઈ સંબંધની,
કાં  પારણે   રેતમાં  હાંકી  રહું    હું    ઝાંવરા?

ઐં  હશે   કે   તૈ હશે, ના   એ   કશેયે કૈ હશે,
ગોફણે  આ   ગેબ     મારે વીંઝળા શેં આંધળાં?

આગિયાના કોથળા, ગાડે   ભરીને  જાઉં  કયાં?
ક્યાં શકું   હંફાવી   કો’દિ’ સૂર્યના ભળભાંખરાં?

કણ-કણિકા   રેતથી    ના    ફીટતી આ દુર્દશા,
ના   કદી    પલટી શકાએ સોણલાના   દાયરા.

પગ   ઉઠાવી   જોશીલા   ને પાથરું  આગેકદમ,
સિદ્ધિ ઓએ પોંખવા  આ આવી લૈ  જય પાધરા.*
-સુમન અજમેરી